Totem ve tabu, kabilelerden g├╝n├╝m├╝ze tabular─▒n ve totemlerin ne ama├žla geli┼čti─čini ve nas─▒l kal─▒c─▒ hale geldi─čini a├ž─▒kl─▒yor. Yasaklar ve istekler konusuna getirdi─či a├ž─▒klamalar ise olduk├ža ilgi ├žekici.

Tabular;

ÔÇť─░nsanl─▒─č─▒n yaz─▒ya ge├žmemi┼č en eski kodeksi olarak tan─▒mlar. Genel olarak tabular tanr─▒lardan daha eski olduklar─▒ ve dinlerden ├Ânceki d├Ânemlere uzand─▒klar─▒ kabul edilir. Tabu tam olarak,
a. Ki┼čilerin ya da nesnelerin kutsal karakterini,
b. Bu karakterlerden kaynaklanan yasaklama t├╝rlerini ve
c. Yasaklara ayk─▒r─▒ eylemlerin yol a├žaca─č─▒ kirlenmeyi ve kutsanmay─▒ i├žerir.

Tabunun kar┼č─▒t─▒ olan ÔÇťnoaÔÇŁ kelimesi ÔÇťola─čan, s─▒radanÔÇŁ ya da ÔÇťbaya─č─▒ÔÇŁ anlamlar─▒n─▒ i├žerir.ÔÇŁ

Tabu Aktar─▒m─▒;

ÔÇťTabu yasaklar─▒n─▒ incelerken tabunun da ba┼čkalar─▒na ge├žme ├Âzelli─činden bahsetmi┼čtik. ┼×unu da biliyoruz ki, bir tabu yasa─č─▒n─▒ dokunarak ihlal eden bir ki┼činin kendisi de tabu olur ve kimse onunla temas kuramaz. Bir Maori reisi nefesiyle ate┼če ├╝fleyemez. B├Âyle bir ┼čey yaparsa kutsal nefesi ate┼če, oradan tenceredeki ete, oradan da onu yiyen ki┼čilere ge├žer ve sonu├žta o yeme─či yiyen ki┼či ├Âl├╝r.ÔÇŁ (├ľr: Elden b─▒├žak vermeyen bir├žok ki┼čiyle kar┼č─▒la┼čm─▒┼čs─▒n─▒zd─▒r.

Tabuyu ├çi─čneyen Ki┼či;

ÔÇťTabu yasa─č─▒n─▒ ├ži─čneyen ki┼činin kendisi de tabu olur, ├ž├╝nk├╝ di─čerlerini de ayartarak ayn─▒ ┼čeyi yapmalar─▒ i├žin ├Ârnek olma tehlikesini ta┼č─▒maktad─▒r. B├Âyle biri ├ževresinde k─▒skan├žl─▒k ve haset duygusu uyand─▒r─▒r. Ba┼čkalar─▒na yasak olan ┼čey ona neden yasak de─čildir? Bu davran─▒┼č─▒ ba┼čkalar─▒na da bula┼čt─▒rabilir; bu nedenle ondan ka├ž─▒n─▒lmas─▒ gerekir.ÔÇŁ

Tabudan Korunma;

ÔÇťKabile reisleri ve rahipler gibi tehlikeli ki┼čileri, etraflar─▒na ba┼čkalar─▒n─▒n girmesine izin vermeyen duvarlar ├Ârerek soyutlamaya y├Ânelik bir gereksinim hi├ž ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ de─čildir. Ba┼člang─▒├žta tabu kurallar─▒ do─črultusunda in┼ča edilen bu duvarlar, varl─▒klar─▒n─▒ g├╝n├╝m├╝zde saray t├Ârenleri ya da saraya uygun davran─▒┼č kal─▒plar─▒ ┼čeklinde s├╝rd├╝rmektedir.ÔÇŁ

Yasak ve ─░stek;

ÔÇťBir ┼čey yasaklan─▒yorsa ortada bu yasa─ča yol a├žan bir istek vard─▒r.ÔÇŁ

Animizm;

(Do─čan─▒n bir b├╝t├╝n olarak ve her varl─▒─č─▒n teker teker maddi varl─▒─č─▒n─▒n ├Âtesinde bir de ruha sahip oldu─čunu kabul eden g├Âr├╝┼č. 2. Do─čal olaylar, hayvanlar ya da do─čada var olan ba┼čka nesnelere bir ruh izafe ederek bunlara tap─▒nma temeline dayanan din anlay─▒┼č─▒);

Animizm yaln─▒zca bir olgu hakk─▒nda a├ž─▒klama yapmakla yetinmeyen, ayn─▒ zamanda devaml─▒l─▒k penceresinden bak─▒ld─▒─č─▒nda d├╝nyay─▒ bir b├╝t├╝n olarak anlamay─▒ m├╝mk├╝n k─▒lan bir d├╝┼č├╝nce sistemidir. Bu konuda ├žal─▒┼čma yapan yazarlar zaman i├žinde 3 d├╝┼č├╝nce sisteminin ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ s├Âylemektedir: Animistik (mitolojik), dinsel ve bilimsel sistemler. Bunlardan animizm belki de d├╝nyan─▒n do─čas─▒n─▒ en tutarl─▒ ve en b├╝t├╝nsel ┼čekilde a├ž─▒klayan ilk g├Âr├╝┼čt├╝r.ÔÇŁ

Majik G├╝├ž;

ÔÇťD├╝┼čmana zarar vermek i├žin bir y├Ântem de sa├ž─▒ndan, t─▒rna─č─▒ndan, bir kenara att─▒─č─▒ herhangi bir ┼čeyden, hatta k─▒yafetinden bir par├ža ele ge├žirip bu nesneye kar┼č─▒ d├╝┼čmanca ┼čeyler yapabilirsiniz. Sonras─▒nda da d├╝┼čman─▒ ele ge├žirmi┼č say─▒l─▒rs─▒n─▒z. Bu nesnelere yap─▒lan ┼čeyleri sahibinin de ayn─▒ ┼čekilde hissetti─čine inan─▒l─▒r.ÔÇŁ (├ľr: Portakal ÔÇô Hollanda protestosu ya da cinci hocalar─▒n b├╝y├╝leri vs.)

Maji Mesafe Tan─▒maz;

ÔÇťD├╝┼č├╝nce mesafe tan─▒mad─▒─č─▒ndan ve her t├╝rl├╝ ┼čeyi bir bilin├ž eylemi yoluyla bir araya getirebildi─činden, maji d├╝nyas─▒ da telepatiyi kullanarak mesafe engelini a┼čar. Ge├žmi┼čte olup bitmi┼č olaylar kar┼č─▒s─▒nda sanki ┼ču anda oluyormu┼č gibi davran─▒r. Animistik ├ža─čda i├ž d├╝nyan─▒n yans─▒mas─▒ bizim bildi─čimize ve inand─▒─č─▒m─▒z d├╝nya resmini belirsizle┼čtirip, g├Âr├╝nmez ve anla┼č─▒lmaz bir hale sokar.ÔÇŁ (├ľr: Kula─č─▒n ├ž─▒nlamas─▒ ÔÇô birinin seni anmas─▒)

Not: Baz─▒ sorunlara farkl─▒ anlamlar y├╝kleyince endi┼če/olumsuzluk ortadan kalk─▒yor. (├ľr: El ka┼č─▒nmas─▒ ÔÇô para, Ku┼č s─▒├žmas─▒ ÔÇô ┼čans // Totem ve Tabu)

Animizm ve Bilim Fark─▒;

ÔÇť─░nsanlar─▒n geli┼čtirdi─či ilk d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝ olan animizm psikolojik temelliydi. Bu g├Âr├╝┼č├╝n olu┼čturulmas─▒ i├žin bilime ihtiya├ž duyulmam─▒┼čt─▒; ├ž├╝nk├╝ bilim insanlar─▒n d├╝nyay─▒ bilmediklerini fark edip ├Â─črenmek i├žin ├žal─▒┼čmaya ba┼člamalar─▒yla ortaya ├ž─▒kt─▒. ─░lkel insan, animizmi son derece do─čal bir ┼čey olarak g├Âr├╝yordu. D├╝nyaya bakt─▒─č─▒nda onu kendisine bakt─▒─č─▒ zaman vard─▒─č─▒ sonu├žlar ├╝zerinden de─čerlendiriyordu*. Bu y├╝zden kendi ruhsal ├Âzellikleri ile d─▒┼č d├╝nya aras─▒nda yap─▒sal ili┼čkiler kurmas─▒ bizi ┼ča┼č─▒rtmamal─▒.ÔÇŁ

─░├žg├╝d├╝ler, Yasaklar ve ─░stekler;

ÔÇťKuvvetli bir insan i├žg├╝d├╝s├╝n├╝n neden yasalarla peki┼čtirilmemesi gerekti─čini anlamak kolay de─čil. ─░nsana yemesini i├žmesini emreden, ya da elini ate┼če sokmas─▒n─▒ yasaklayan bir buyruk yoktur. ─░nsanlar i├žg├╝d├╝sel olarak yerler, i├žerler ve ellerini ate┼čten uzak tutarlar. Bunu yapt─▒ran yasal cezalar de─čil do─čal korkulard─▒r. Yasan─▒n zaten yasaklay─▒p cezaland─▒rd─▒─č─▒n─▒ ondan ├Ânce yasaklayan bir yasa ak─▒l d─▒┼č─▒ olacakt─▒r.ÔÇŁ Dolay─▒s─▒yla yasayla yasaklanan su├žlar─▒n bir├žok insan─▒n do─čal e─čilimlerinin d├╝rt├╝s├╝yle ger├žekle┼čtirmek istedi─či su├žlar oldu─čunu rahatl─▒kla s├Âyleyebiliriz. B├Âyle bir e─čilim olmasayd─▒, su├ž da olmazd─▒ ve e─čer su├ž i┼členmeseydi onlar─▒ yasaklama ihtiyac─▒ duyar m─▒yd─▒k?ÔÇŁ

Tanr─▒ ve Baba;

ÔÇťNe var ki, birey ├╝zerinde yap─▒lan psikanalitik ara┼čt─▒rmalar, tanr─▒n─▒n baba sonras─▒nda modellendi─čini, tanr─▒yla olan ki┼čisel ili┼čkimizin babam─▒zla fiziksel ili┼čkimize ba─č─▒ml─▒ oldu─čunu, onunla birlikte dalgalan─▒p de─či┼čti─čini, temelde tanr─▒n─▒n y├╝celtilmi┼č bir babadan ba┼čka bir ┼čey olmad─▒─č─▒n─▒ ├Ânemle vurgular.ÔÇŁ

Totem ve Tabu – SIGMUND FREUD

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir