Kitlelerin psikolojisi insanlar─▒n bireysel ve kitlesel olarak davran─▒┼č ve d├╝┼č├╝nce tarz─▒ndaki farkl─▒l─▒klara ─▒┼č─▒k tutuyor.

Kitlelerin Nedeni

1. Kitleyi Olu┼čturan ┼×ey Nedir?
Bir ├žok fertlerin bir araya gelmesi bir kitle te┼čkiline yetmez. Psikolojik kitlelerin hususi karakterleri (Bu kitleleri te┼čkil eden fertlerdeki fikir ve duygular─▒n sabit istikameti ve bu fertlerin kitle i├žinde ┼čahsiyetlerini kaybetmesi) her zaman bilin├žaltlar─▒n─▒n tesirinde bulunur. (D├╝┼č├╝nceye ve muhakemeye dayal─▒ ya┼čam─▒n son bulmas─▒ ve ilkelli─čin ├╝ste ├ž─▒kmas─▒) zekan─▒n al├žalmas─▒ ve duygular─▒n tamamiyle yer de─či┼čtirmesi. (De─či┼čen hisler kalabal─▒klar─▒ te┼čkil eden fertlerin duygular─▒ndan daha iyi veya daha k├Ât├╝ olabilir.) Kitleler ayn─▒ kolayl─▒kla kahraman veya cani olur.

2. Kitlelerin Psikolojisi Nedir?
Bir psikolojik kitlenin en ├žok g├Âze ├žarpan ├Âzellikleri ┼čudur: Kitleyi meydana getiren fertler kimler olursa olsun; ya┼čama tarzlar─▒, i┼čg├╝├žleri, karakterleri yahut zekalar─▒ ister benzer, ister ayr─▒ olsun, kalabal─▒k durumuna gelmi┼č olmalar─▒ onlara bir nevi kollektif ruh a┼č─▒lar. Bu ruh onlar─▒, her biri tek ba┼č─▒na, ayr─▒ ayr─▒ bulunduklar─▒ halde duyacaklar─▒ndan, d├╝┼č├╝neceklerinden ve yapacaklar─▒ndan tamamiyle ba┼čka hissettirir, d├╝┼č├╝nd├╝r├╝r ve yapt─▒r─▒r.

3. Kitledeyken Neden Farkl─▒ Davran─▒r─▒z?
a. Kitleler isimsiz(anonim) ve dolay─▒s─▒yla mesuliyetsiz olduklar─▒ i├žin, fertleri daima, her yerde zaptedici rol oynayan kendi mesuliyet duygular─▒ndan tamamen uzakla┼čt─▒r─▒rlar ve onlar─▒ i├ž g├╝d├╝lerine daha kolayca teslim ederler.

b. Bir toplulukta her his, her fiil sirayet edicidir. Hem o derece sirayet edicidir ki, fert, ┼čahsi menfaatini toplulu─čun menfaatine kolayca feda eder. Bu fedakarl─▒k hali asl─▒nda insan─▒n tabiat─▒na muhalif olmakla beraber ancak bir kitleye dahil bulunduk├ža meydana ├ž─▒kan bir fenomendir.

c. Bir s├╝re boyunca faal bir kitle i├žinde bulunan kimse ├žok ge├žmeden, kendisini uyutan kimsenin elleri aras─▒nda uyuyan ┼čahs─▒n d├╝┼čt├╝─č├╝ gibi b├╝y├╝lenmi┼č bir hale d├╝┼čer. Uyutulan kimsede bilin├žli faaliyet felce u─črat─▒ld─▒─č─▒ndan, uyutucunun kendi arzusuna g├Âre idare etti─či b├╝t├╝n bilin├žalt─▒ faaliyetlerin esiri olur.

Kitlelerin Duygular─▒

4. Kitlelerin Duygu ve Ahlakl─▒l─▒─č─▒;
a. Kitlelerin tahrik olunma potansiyeli, hareketli─či, ├Âfkesi y├╝ksektir. (Kitleler d─▒┼čtan gelen b├╝t├╝n tahriklerin oyunca─č─▒d─▒r ve bu tahriklerin ├že┼čitli sonu├žlar─▒n─▒ aksettirir.) kitlenin maruz bulundu─ču tahrik ve k─▒┼čk─▒rtmalar ┼čahsi ├ž─▒karlar─▒ silecek derecede bask─▒n olabilir. (Kitlelerde hi├žbir ┼čey ├Ânceden kestirilemez.)

b. Kitleler kolay inan─▒r. Zihinlerde uyand─▒r─▒lan hayaller onlar i├žin birer ger├žek gibi kabul edilir. (Bir kitleyi olu┼čturan b├╝t├╝n bireylerde bu hayaller birbirinin benzeridir. ) Bir kitlede bir bilim adam─▒ ile bir ahmak e┼čittir.

c. Kitleler duygularda abart─▒l─▒ ve basittir. Kitleler ne ┼č├╝phe bilirler, ne karars─▒zl─▒k, daima bir kutupta bulunurlar. Duygular─▒ her zaman a┼č─▒r─▒d─▒r.

d. Kitleler ho┼čg├Âr├╝s├╝z, otorite yanl─▒s─▒ ve tutucudur. Kitlelerin ge├žici olan ink─▒lap├ž─▒ i├žg├╝d├╝leri, kendilerinin son derece muhafazakar olmas─▒na engel de─čildir. Do─čalar─▒ gere─či ilerlemeye ve de─či┼čmelere d├╝┼čmand─▒rlar.

e. Kitlelerin ahlakl─▒l─▒─č─▒, yap─▒lan telkinlere g├Âre, kendilerini te┼čkil eden bireylerin ahlakl─▒l─▒─č─▒ndan ya daha iyi veya daha k├Ât├╝d├╝r.

5. Kitlelerin Psikolojisi”nde ─░mkans─▒zl─▒k Duygusu Silinir;
Kitle vah┼či bir insan gibi, arzu ile arzusunun ger├žekle┼čmesi aras─▒nda hi├žbir engeli tan─▒maz ve ├╝stelik say─▒n─▒n ├žoklu─ču, kendisine kar┼č─▒ konulmaz bir g├╝├ž hissi verir. Kitle halinde bulunan bir fertte imkans─▒zl─▒k duygusu silinir.

6. Kitleler Kahramanlar─▒nda A┼č─▒r─▒l─▒k G├Ârmek ─░ster;
Kitle, kahramanlar─▒n─▒n duygular─▒nda da ayn─▒ abart─▒y─▒ ve a┼č─▒r─▒l─▒─č─▒ g├Ârmek ister, g├Âr├╝n├╝rdeki ├Âzellikleri ve faziletleri her zaman ┼či┼čirilmeli ve b├╝y├╝t├╝lmelidir.

Kitleler ve Kuvvet

7. Kitleler Kuvvete Sayg─▒ Duyar;
Kitleler kuvvete sayg─▒ duyarlar. Zay─▒fl─▒─č─▒n bir ┼čekli olarak kabul ettikleri iyili─če kar┼č─▒ ilgisiz g├Âr├╝n├╝rler. Kitlelerin y├Ânelimleri ve sevgileri her zaman iyi y├Âneticilere ve krallara kar┼č─▒ de─čil, kendilerini her zaman bask─▒ alt─▒nda tutan zorbalara kar┼č─▒ olmu┼čtur. Kitleler en y├╝ksek ve en g├Âsteri┼čli heykelleri her zaman bunun i├žin dikmi┼člerdir. ─░ktidar─▒ kaybeden zorbalar─▒n kitleler taraf─▒ndan ezilmesinin nedeni ┼čudur;  zorban─▒n iktidar─▒n─▒ kaybetmesiyle art─▒k o da kitlelerin hor g├Ârd├╝─č├╝ ve korkmad─▒─č─▒ zay─▒flar tabakas─▒na dahil olmu┼čtur.

8. Kitleler Neden Sald─▒rgan?
Tahrip edici gaddarl─▒k i├žg├╝d├╝leri, her birimizin ruhunda uyuyan, toplumsal d├Ânemlerin miras─▒d─▒r. Tek ba┼č─▒na fert i├žin bu i├žg├╝d├╝leri tatmin etmek tehlikeli olur. Halbuki bireyin sorumsuz ve cezas─▒z kalaca─č─▒na emin bulundu─ču bir kitleye kar─▒┼čmas─▒, kendisine bu i├žg├╝d├╝lere uymak i├žin b├╝t├╝n, serbestlikleri verir.

Av merak─▒ ve kitlelerin gaddarl─▒─č─▒ ayn─▒ kaynaktan ├ž─▒kar. M├╝daafas─▒z bir zavall─▒y─▒ paralarken kitleler pek al├žak bir gaddarl─▒k g├Âsterirler; fakat bu al├žak gaddarl─▒k, filozofun g├Âz├╝nde, k├Âpeklerinin zavall─▒ bir ceylan─▒ nas─▒l paralad─▒─č─▒n─▒ g├Ârmekten zevk alan ve bunun i├žin toplanan avc─▒lar─▒n al├žak gaddarl─▒─č─▒n─▒n yak─▒n akrabas─▒d─▒r.

9. Kitle Olmasa Medeniyet Geli┼čemezdi;
┼×imdi, ├žo─ču defa sefil i├žg├╝d├╝lere uyan kitleler baz─▒ defa y├╝ksek bir ahlakl─▒l─▒─ča ├Ârnek olu┼čtururlar. E─čer ┼čahsi menfaatten uzak kalmak, tevekk├╝l yahut hayali veya ger├žek bir ideale g├Ân├╝l ba─člamak ahlaki faziletlerden ise, kitleler bazen en ahlakl─▒ filozoflar─▒n dahi ender olarak sahip olabilecekleri bir ahlak seviyesine y├╝kselirler. (Not: Din)

┼×├╝phesiz onlar bu faziletleri ┼čuursuz olarak ta┼č─▒rlar. Fakat ne ├Ânemi var? E─čer kitleler, ak─▒l ve muhakeme ile hareket etseydiler ve yaln─▒z kendi menfaatlerini d├╝┼č├╝nseydiler, yery├╝z├╝nde hi├ž bir medeniyet geli┼čemez ve insanl─▒─č─▒n tarihi olamazd─▒.

Kitlelerin Fikirleri

10. Kitlelerin Fikirleri, Mant─▒klar─▒ ve Hayal D├╝nyalar─▒;
a. Kitlelerin Fikirleri; fikirlerin toplumsal rolleri ,ta┼č─▒d─▒klar─▒ ger├žek pay─▒na ba─čl─▒ de─čildir.

b. Kitlelerin Anlay─▒┼č─▒; Kitleler mant─▒kla tesir alt─▒na al─▒namazlar.

c. Kitlelerin Mant─▒─č─▒; Kitle e┼čyan─▒n en parlak g├Âr├╝nen taraf─▒na hayran olur. Halk tabakalar─▒n─▒n hayalleri devlet adamlar─▒n─▒n kudretlerine temel olu┼čturur.

11. Kitlelerin Fikirleri Uzun Zaman Etkisini S├╝rd├╝r├╝r;
Kitlelerin ruhunda yerle┼čmek i├žin fikirler uzun zamana muhta├ž olduklar─▒ gibi bu ruhtan ├ž─▒kmak i├žin de daha az bir zamana muhta├ž de─čillerdir. Kitleler fikir bak─▒m─▒ndan bilginlere ve filozoflara nisbetle i┼čte bu y├╝zden nesillerce geridedirler.

Bug├╝n, b├╝t├╝n devlet adamlar─▒ biraz ├Ânce an─▒lan esas fikirlerin ta┼č─▒d─▒─č─▒ hatalar─▒ bilirler, fakat bu fikirlerin n├╝fuz kabiliyeti hen├╝z fazla oldu─čundan, ger├žekli─čine art─▒k inanmad─▒klar─▒ prensiplerle h├╝k├╝meti y├Ânetmeye devam ederler.

12. Kitlelerin Yaln─▒z Hayallerle D├╝┼č├╝nebilirler;
Kitleler yaln─▒z hayalleriyle d├╝┼č├╝nebildiklerinden yine yaln─▒z hayalleri arac─▒l─▒─č─▒yla tesir alt─▒nda bulundurulabilirler. Yaln─▒z hayaller onlar─▒ korkutur veya kendine ├žeker ve onlar─▒n eylemleri ├╝zerine tesirli olur.

Kitleleri Etkileyen Fakt├Ârler

13. Kitlelerin Psikolojisi”ni Fikirlerini Etkileyen Fakt├Ârler;
a. Hayaller/ kelimeler: Kelimelerin kudreti as─▒l anlamlar─▒ndan ayr─▒ olarak zihinde canland─▒rd─▒─č─▒ hayallere ba─čl─▒d─▒r. (Ter├Âr, devlet, e┼čitlik, adalet)

b. Hayaller ve ─░llizyonlar

c. Deneyim

d. Ak─▒l: Ancak bilin├žalt─▒ duygular─▒ ├╝zerine tesir ederek kitlelerin ruhuna hakim olunur.

14. Kitleler Hi├žbir Zaman Ger├že─če Susamam─▒┼čt─▒r;
Kitleler hi├žbir zaman ger├že─če susamam─▒┼čt─▒r. Ho┼člar─▒na gitmeyen a├ž─▒k ger├žekler kar┼č─▒s─▒nda, sahte olan e─čer kendilerini cezbederse, sahte olan─▒ ilahla┼čt─▒rarak a├ž─▒k ger├žeklere y├╝z ├ževirmeyi daha uygun bulurlar. Kitleleri hayallere ├žekmeyi ba┼čaranlar onlara hakim olurlar. Kitlelerin hayallerini y─▒kanlar, umutlar─▒n─▒ s├Ând├╝renler onlar─▒n kurban─▒ olurlar.

15. Kitlelerde Nesil Farkl─▒l─▒─č─▒;
Bir nesil taraf─▒ndan yap─▒lan tecr├╝beler, ├žo─ču defa gelecek nesiller i├žin faydas─▒zd─▒r. Bu sebepledir ki, ispata yarayacak tarihi deliller i┼če yaramaz olur.

16. Kitle ├ľnderlerinin Uygulama Ara├žlar─▒;
─░ddia; Kitlelerin ruhuna bir fikri yerle┼čtirmek i├žin en g├╝venilir ara├ž iddiad─▒r. ─░ddia ne kadar a├ž─▒k ve deliller ne kadar sade ve ispattan uzak olursa, h├╝k├╝m o oranda etkili ve b├╝y├╝k olur.

Tekrar; Napolyon “biricik ciddi s├Âz sanat─▒ tekrard─▒r.” demi┼čtir, iddia olunan ┼čey tekrar edilmek suretiyle nihayet ispat edilmi┼č bir hakikat gibi kabul olunacak derecede beyinlere yerle┼čir. Birka├ž zaman sonra tekrar edilen iddian─▒n kimin taraf─▒ndan ortaya at─▒ld─▒─č─▒n─▒ unutarak o tekrar olunan s├Âzlere inan─▒r─▒z.

─░tibar

17. N├╝fuz(itibar) Nas─▒l Olu┼čur?
N├╝fuzun do─čmas─▒nda bir├žok fakt├Ârler araya girebilir ve bunlar─▒n aras─▒nda da “ba┼čar─▒” en ├Ânemlisidir. Ba┼čar─▒l─▒ olan insan ve bu arada bir fikir, ancak bu ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču i├žin itirazla kar┼č─▒lanmazlar.

N├╝fuz tart─▒┼čma ile y─▒pranabilirse de, bu olduk├ža yava┼č ve zamanla olur. Tart─▒┼č─▒lan n├╝fuz art─▒k n├╝fuz olmaktan ├ž─▒kar. Uzun zaman n├╝fuzlar─▒n─▒ muhafaza edebilmi┼č olan insanlar ve ilahlar tart─▒┼čma konu olmaya asla katlanamazlar. Kitlelerin hayranl─▒─č─▒n─▒ kazanmak i├žin onlar─▒ kendinden daima uzak tutmak gerekir.

18. Siyasi Kitleler Ne ─░ster?
Siyasi aday─▒n sahip olmas─▒ gereken niteliklerin ba┼čl─▒cas─▒ n├╝fuz ve itibard─▒r. Zeka ve hatta deha bile ba┼čar─▒ fakt├Âr├╝ de─čildir.

N├╝fuza sahip olmak ve m├╝naka┼čaya giri┼čmeden kendisini kabul ettirmek aday i├žin esas ┼čartt─▒r. ├ľzellikle i┼č├ži ve k├Âyl├╝lerden m├╝te┼čekkil se├žmenler, kendilerini temsil etmek ├╝zere kendi aralar─▒ndan birini ├žok seyrek hallerde se├žerler; zira bu kimselerin, onlar ├╝zerinde n├╝fuzu yoktur.

Fakat adaya sadece n├╝fuz da yetmez. Se├žmenler kanaatlerinin ve gururlar─▒n─▒n be─čenildi─čini g├Ârmek isterler. Aday se├žmenlerini ├žok fazla ├Âvmeli ve en akla hayale s─▒─čmayacak ┼čeyleri vadetmelidir. Rakip aday s├Âz konusu oldu─čunda onun en rezil insanlardan biri oldu─čunu iddia ve tekrar etmeli ve se├žmenler kar┼č─▒s─▒nda onun itibar─▒n─▒ k─▒rmal─▒d─▒r. Burada ispat ve delile gerek yoktur. E─čer rakip olan aday kitle psikolojisini bilmiyorsa, kendisine kar┼č─▒ kullan─▒lan iftiralara, o iftiralar derecesinde s├Âzler sarfedece─či yerde, bir tak─▒m delillerle kar┼č─▒l─▒k vermeye kalkarsa, o andan itibaren kazanma ┼čans─▒n─▒ kaybetmi┼č olur.

Lider

19. Lider Paradoksu;
Lider zeki ve bilgili olabilir. Bu durum onun i├žin genellikle faydal─▒ ise de ger├žekte zararl─▒d─▒r. Olaylar─▒n birbirine ge├žmi┼čli─čini ve kar─▒┼č─▒kl─▒─č─▒n─▒ izah eden ve anlatan zeka, insan─▒ merhametli k─▒lar, yeni bir d├╝┼č├╝ncenin ├Ânc├╝l├╝─č├╝n├╝ yapan liderler i├žin gerekli ┼čiddet ve ├Âfke zihinsel zay─▒fl─▒k yarat─▒r. Zekay─▒ k├Âreltir.

Kitlelerin Psikolojisi – GUSTAVE LE BON

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir